1. Tổng quan về Intent Centric
1.1 Intent Centric là gì?
Intent Centric (hay còn gọi là mô hình “Ý định”) là một cách tiếp cận mới giúp đơn giản hóa trải nghiệm giao dịch trên blockchain. Thay vì phải hiểu rõ từng bước giao dịch và thông số kỹ thuật, người dùng chỉ cần diễn đạt mong muốn của mình (Intent), hệ thống sẽ tự động xử lý và tối ưu kết quả.
Mô hình này hoạt động dựa trên cơ chế:
- Solver (có thể là con người hoặc bot) sẽ cạnh tranh để thực hiện yêu cầu đó, đổi lại họ nhận được phí giao dịch hoặc chênh lệch giá (nếu có).
- Người dùng chỉ cần đưa ra yêu cầu (Intent).
- Smart Contract sẽ phân tích và chọn ra phương án giao dịch tốt nhất dựa trên giá cả và chi phí.
Nhờ khả năng tự động tìm kiếm và tối ưu giá, mô hình này giúp người dùng tiết kiệm thời gian, chi phí giao dịch và tránh sai sót khi thực hiện thủ công. Thay vì phải so sánh giá trên nhiều sàn DEX, người dùng chỉ cần đưa ra yêu cầu, hệ thống sẽ lo phần còn lại.
Ví dụ:
Thay vì phải chọn DEX nào, blockchain nào, slippage bao nhiêu, bạn chỉ cần gửi một Intent:
📌 Swap 10.000 USDC sang ETH với giá tốt nhất.
➡️ Intent này sẽ được phát tán tới các Solver để cạnh tranh thực hiện giao dịch, đảm bảo bạn nhận được kết quả tối ưu nhất mà không cần thao tác phức tạp.
Intent-Centric đang ngày càng được ứng dụng rộng rãi, đặc biệt sau khi Ethereum Foundation, Hyperlane và Bootnode ra mắt “Open Intents Framework” vào ngày 19/02/2025. Đây là một nền tảng mã nguồn mở giúp các dự án triển khai Intent theo một tiêu chuẩn chung mà không cần xây dựng từ đầu. Nhờ đó, việc di chuyển tài sản giữa Ethereum và các Layer 2 trở nên đơn giản và liền mạch

1.2 Tại sao Intent Centric được ra đời?
Các mô hình DEX AMM truyền thống đã không ngừng cải tiến theo thời gian, với các phiên bản như CLOB (Central Limit Order Book) và vAMM (Virtual Automated Market Maker) ra đời để tối ưu hóa trải nghiệm giao dịch. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, những mô hình này vẫn gặp phải các vấn đề cố hữu như:
- Tắc nghẽn luồng lệnh: Khi quá nhiều giao dịch được thực hiện cùng lúc, mạng lưới có thể bị quá tải, làm chậm tốc độ khớp lệnh.
- Phụ thuộc vào Oracle: Giá trên DEX thường lấy từ các Oracle, nhưng nếu Oracle bị tấn công hoặc cập nhật chậm, giá có thể bị thao túng hoặc chênh lệch so với thực tế.
- Slippage cao: Trong điều kiện thanh khoản thấp hoặc lệnh giao dịch lớn, giá khớp có thể bị trượt xa so với giá mong muốn, khiến người dùng chịu thiệt hại.
Những hạn chế này có thể dẫn đến kết quả giao dịch không như kỳ vọng, đặc biệt trong các tình huống thị trường biến động mạnh hoặc khi giao dịch số lượng lớn.
Ví dụ điển hình: Thực hiện một lệnh swap 500 USDC lấy STREAM, có thể thấy là giá bị lệch ~ 56 USD.

2. Cách hoạt động của Intent Centric là gì?
Cơ chế Intent Centric gồm 3 thành phần chính là:
- User: Người dùng.
- Intentpool: Là mạng lưới chứa các ý định của người dùng và là nơi Solver sẽ truy cập để phân tích và giải quyết ý định (có ba loại Intentpool, bạn có thể tìm hiểu thêm về Intents từ Paradigm)
- Solver: Đóng vai trò là bên giải quyết các ý định của người dùng. Không nhất thiết họ phải có sẵn thanh khoản trong ví, khi tiếp nhận ý định họ có thể thanh khoản trên, ngoài chuỗi hay bất cứ đâu để giải quyết giao dịch.
Quy trình sẽ được diễn ra như sau:
- Người dùng gửi ý định (intent): Trên giao diện của dự án, người dùng nhập và gửi ý định của mình.
- Tiếp nhận ý định: Dự án tiếp nhận ý định từ người dùng và thay vì gửi trực tiếp vào mempool (như trong giao dịch thông thường), ý định được đưa vào Intentpool.
- Solver truy cập Intentpool: Đây là nơi các Solver lấy các ý định của người dùng để phân tích và xử lý.
- Phân tích và cạnh tranh: Các Solver sẽ phân tích nội dung của ý định và cạnh tranh với nhau để tìm ra giải pháp phù hợp nhất nhằm hoàn thành giao dịch của người dùng. Khi có một Solver đáp ứng tốt nhất ý định của người dùng, Solver đó sẽ được chọn.
- Gửi giao dịch vào mempool: Solver gửi giao dịch đã hoàn chỉnh vào mempool, nơi giao dịch chờ được xác thực và xử lý theo kịch bản đã định trước.

3. Ưu điểm và nhược điểm của Intent Centric là gì?
Ưu điểm
- Tăng trải nghiệm người dùng: Người dùng chỉ cần đưa ra yêu cầu đơn giản, như “đổi 1.000 USDC lấy ETH,” mà không cần điều chỉnh các thông số như slippage, chuỗi hay chọn DEX. Solver và dApp tự động xử lý và đảm bảo giao dịch được thực hiện với chi phí thấp nhất.
- Tối ưu hoá giao dịch và thời gian: Thay vì phải tự tìm DEX có giá tốt nhất thì các Solver sẽ giải quyết vấn đề này, họ sẽ cạnh tranh lẫn nhau để có đưa ra mức giá tốt với chi phí thấp nhất. Ngoài ra, trong vài trường hợp Solver có thể trả cao hơn với giá mong muốn của người dùng để có thể hoàn thành giao dịch từ đó kiếm phí từ giao thức.
- Tiết kiệm phí giao dịch: Thay vì phải thực hiện nhiều giao dịch riêng lẻ, chia nhỏ giao dịch được giá tốt nhất thì Intent sẽ gói gọn trong một giao dịch duy nhất, giúp tiết kiệm phí giao dịch.
Nhược điểm
- Tốc độ giao dịch ‘có thể’ chậm: Nếu giao dịch liên quan đến tài sản ít phổ biến hoặc khối lượng nhỏ, các Solver có thể không muốn tham gia vì rủi ro cao và phí kiếm được không đáng kể. Điều này có thể khiến giao dịch bị trì hoãn hoặc không hoàn thành..
- Kẹt tài sản: Trong một vài trường hợp, nếu không có Solver phù hợp, tài sản của người dùng sẽ bị kẹt cho đến khi được xử lý. Đây được xem là điểm yếu cho các dự án vừa và nhỏ.
Điển hình như dự án Mantis (cross – chain Ethereum và Solana), đang trong giai đoạn beta nên chưa có nhiều Solver tham gia. Một người dùng đã bị kẹt 13 ngàn USD hơn một tuần vì chưa tìm được Solver.

⇒ Các nhược điểm của Intent Centric đều xoay quanh Solver. Điều này dẫn đến dự án và người dùng đều phụ thuộc vào Solver, một khi không tìm thấy thì người dùng bị kẹt tài sản và ảnh hưởng đến uy tín dự án.
4. TOP dự án ứng dụng Intent Centric tiềm năng
Cow Protocol
Cow Protocol là DEX Aggregator giúp tối ưu hoá giao dịch bằng cách tổng hợp nhiều nguồn thanh khoản trên các AMM được tích hợp. Nổi lên từ giữa 2024, là DEX Aggregator đầu tiên áp dụng cơ chế Intent trong việc tìm luồng thanh khoản cho giao dịch.
Khi giải quyết, Solver sẽ tìm nguồn thanh khoản từ chính Cow Protocol. Nếu không tìm được thanh khoản phù hợp sẽ tìm thanh khoản từ cả trên chuỗi và ngoài chuỗi. Nguồn thanh khoản này có thể đến từ:
- AMMs (Uniswap, Sushiswap, Balancer, Curve,…).
- DEX Aggregators (1inch, Paraswap, Matcha,…).
- Market Maker.

Essential
Essential là một giải pháp Layer 2 trên Ethereum sử dụng công nghệ Optimistic Rollup, đồng thời là blockchain đầu tiên áp dụng cơ chế Intent. Dự án phát triển ngôn ngữ lập trình riêng là Pint, cho phép các nhà phát triển dễ dàng thực thi các thông điệp mà người dùng truyền tải, mang lại sự linh hoạt trong quá trình xây dựng ứng dụng.
Cơ chế đồng thuận của Essential khuyến khích các Solver cạnh tranh giải quyết vấn đề dựa trên sự hài lòng, từ đó giúp nâng cao trải nghiệm người dùng cuối.
Dự án đã huy động được 11 triệu USD vòng gọi vốn Series A được cấu trúc dưới dạng cổ phần kèm với quyền mua token, dự kiến ra mắt testnet vào đầu năm 2025.

UniswapX
UniswapX là một sản phẩm của Uniswap hợp tác cùng Across Protocol, mang lại nhiều cải tiến trong trải nghiệm giao dịch. Với UniswapX, người dùng có thể đăng ký lệnh giao dịch ngoài chuỗi mà không phải chịu phí gas. Lệnh này sẽ chỉ được đưa lên chuỗi khi tìm được Solver thích hợp để xử lý.
Khi Solver gửi lên chuỗi sẽ gửi thông qua ‘luồng riêng tư’ để tránh các trường hợp tấn công Sandwich. Ngoài ra, Solver là bên đứng ra để trả phí giao dịch thay cho người dùng.

*Tấn công Sandwich là một hình thức thao túng giao dịch trên blockchain, trong đó kẻ tấn công lợi dụng thông tin giao dịch của người dùng từ mempool. Chúng thực hiện một lệnh mua trước (front-run) để đẩy giá tài sản lên và ngay sau đó thực hiện lệnh bán (back-run) để trục lợi, khiến người dùng phải giao dịch với mức giá bất lợi.
5. Tổng kết
Intent đã mở ra một cách tiếp cận mới trong giao dịch blockchain, giúp đơn giản hóa trải nghiệm người dùng và tối ưu hóa giao dịch. Kể từ cuối năm 2023, cơ chế này trở thành xu hướng, với nhiều dự án ứng dụng nhằm thúc đẩy việc chấp nhận công nghệ blockchain ở quy mô lớn hơn.
Hy vọng qua bài viết này, 5 Phút Crypto đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về thuật ngữ Intent Centric để có quyết định đầu tư đúng đắn nhất.